به گزارش خبرنگار روابط عمومی معاونت غذا و دارو، دکتر محمدمهدی مجاهدیان، معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی ایران، با اشاره به اهمیت آگاهی و مداخله زودهنگام در پیشگیری از مصرف دخانیات، الکل و مواد مخدر اظهار کرد: شناخت پیامدهای جسمی و روانی این مواد و دسترسی به اطلاعات و خدمات معتبر، می‌تواند در کاهش گرایش به مصرف و افزایش احتمال موفقیت در درمان مؤثر باشد.

 

وی افزود: وابستگی به دخانیات، الکل و مواد مخدر یک مشکل قابل درمان است، اما روش درمان برای همه افراد یکسان نیست و با توجه به نوع ماده، میزان وابستگی، شرایط جسمی و روانی و داروهای مصرفی فرد تعیین می‌شود. در بسیاری از موارد، ترکیب مداخلات رفتاری و درمان دارویی مناسب، اثربخشی بیشتری نسبت به استفاده از هر یک از این روش‌ها به تنهایی دارد.

 

مجاهدیان با هشدار نسبت به تبلیغات فرآورده‌های ترک اعتیاد در فضای مجازی تصریح کرد: ادعاهایی مانند «ترک فوری»، «ترک قطعی» و «سم‌زدایی کامل» به‌تنهایی نشان‌دهنده اثربخشی یک محصول نیست و افراد باید پیش از مصرف هرگونه دارو، مکمل یا فرآورده گیاهی، از مجاز بودن محصول و پشتوانه علمی آن اطمینان حاصل کرده و درباره ضرورت مصرف، نحوه استفاده و عوارض احتمالی با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

 

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی ایران با تأکید بر نقش تغذیه در حفظ سلامت عمومی ادامه داد: تغذیه متعادل می‌تواند در تأمین نیازهای بدن و اصلاح برخی کمبودهای تغذیه‌ای در دوران درمان مؤثر باشد، اما هیچ ماده غذایی، دمنوش یا مکملی به‌تنهایی درمان وابستگی به مواد محسوب نمی‌شود و نباید جایگزین درمان تخصصی شود.

 

وی با اشاره به تفاوت درمان وابستگی به مواد مختلف خاطرنشان کرد: برای ترک دخانیات، درمان‌های دارویی مؤثر از جمله درمان جایگزین نیکوتین در افراد واجد شرایط وجود دارد و در اختلال مصرف مواد افیونی نیز داروهایی مانند متادون و بوپرنورفین، در صورت تجویز و پایش تخصصی، از درمان‌های مبتنی بر شواهد هستند. انتخاب و مصرف این داروها باید متناسب با شرایط فرد و تحت نظر پزشک انجام شود.

 

مجاهدیان درباره مصرف هم‌زمان مواد و داروها هشدار داد و گفت: ترکیب الکل یا سایر مواد تضعیف‌کننده سیستم عصبی با برخی داروها، به‌ویژه داروهای آرام‌بخش و مخدر، می‌تواند خطر خواب‌آلودگی شدید، اختلال تنفسی و عوارض جدی را افزایش دهد و از این رو، مصرف خودسرانه یا تغییر مقدار و نحوه مصرف داروها به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

 

وی همچنین با اشاره به خطرات ترک الکل افزود: افرادی که به‌صورت مستمر و وابسته الکل مصرف می‌کنند، نباید بدون ارزیابی پزشکی اقدام به قطع ناگهانی مصرف کنند؛ زیرا علائم ترک در برخی افراد می‌تواند شدید و حتی تهدیدکننده حیات باشد. در افراد وابسته به الکل که در معرض سوءتغذیه یا عوارض عصبی قرار دارند نیز ممکن است تیامین با نظر پزشک برای پیشگیری از عوارض تجویز شود.

 

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی ایران با تأکید بر ضرورت توجه به پیشگیری از بیش‌مصرفی مواد افیونی اظهار کرد: آشنایی افراد و خانواده‌ها با علائم بیش‌مصرفی و دریافت آموزش‌های لازم درباره اقدامات فوری و نالوکسان، در صورت دسترسی و طبق ضوابط، می‌تواند در کاهش خطر مرگ ناشی از بیش‌مصرفی مؤثر باشد.

 

مجاهدیان با بیان اینکه هیچ‌یک از فرآورده‌های دخانی از جمله سیگار و قلیان بی‌خطر نیستند، گفت: محصولات نوین دخانی و نیکوتینی نیز نباید به‌عنوان گزینه‌ای بی‌خطر تلقی شوند و بهترین راه برای کاهش آسیب‌های ناشی از مصرف، پیشگیری از شروع و استفاده از خدمات تخصصی برای ترک است.

 

وی نقش داروسازان را در این مسیر مهم دانست و ادامه داد: داروساز می‌تواند با ارائه مشاوره درباره ترک دخانیات، بررسی تداخلات دارویی، شناسایی مصرف هم‌زمان دارو و مواد، آموزش نحوه صحیح مصرف دارو و ارجاع افراد به پزشک یا مراکز تخصصی، نقش مؤثری در پیشگیری از عوارض و حمایت از روند درمان داشته باشد.

 

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی ایران در پایان تأکید کرد: ترک وابستگی یک فرآیند درمانی است و نباید آن را صرفاً به اراده فرد یا استفاده از یک محصول خاص محدود کرد؛ دریافت مشاوره تخصصی و مراجعه به مراکز معتبر، مسیر ایمن‌تر و مؤثرتری برای پیشگیری از عوارض، کاهش احتمال عود و دستیابی به درمان موفق است.

 

پیام سلامت

آگاهی، مشاوره تخصصی و دریافت خدمات از مراکز معتبر، جایگزین تبلیغات و روش‌های غیرعلمی است. برای پیشگیری و درمان وابستگی، مسیر درمان مبتنی بر شواهد را انتخاب کنیم و از مصرف خودسرانه داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های فاقد پشتوانه علمی پرهیز کنیم.